Ιστορικη παρουσιαση του σπηλαιου

Είναι ενα απο τα σημαντικότερα σπήλαια της Ευρώπης και σίγουρα της Ανατολικής Μεσογείου

Πρώτο- κατοικήθηκε πιθανά από τον άνθρωπο του Νεαντερταλ  (ίχνη έχουν βρεθεί στη μεγάλη σπηλιά Διδύμων και το Ηλιόκαστρο),στην Μουστιαια περίοδο 40 χιλ χρόνια πΧ αλλά σίγουρα από το Χομο Σαπιενςτην περίοδο μετά από τα 30χιλ χρόνια πΧ. .Μέχρι σήμερα έχουν διερευνηθεί 25 χιλ χρόνια  πρίν απο σημερα και το σπήλαιο κατοικήθηκε συνεχώς  για 20 χιλ χρόνια μέχρι πριν πέντε χιλιάδες χρόνια από σήμερα (3000 πΧ) όταν μεγάλος σεισμός γκρέμισε όλα τα μεγάλα σπήλαια της Ελλάδας.

Ένα διάλειμμα έγινε στα  15 χιλ χρόνια όταν πλημμύρες  εδίωξαν τους κάτοικους του.

Την εποχή που οι πρώτοι κυνηγοί, σε ομάδες των είκοσι μελών, βρήκαν καταφύγιο στη σπηλιά το τοπίο ήταν διαφορετικό.

Είναι η εποχή της καθόδου των παγετώνων  και οι θάλασσες μαζεύονται αφήνοντας χώρο στην ξηρά. Η θάλασσα ήταν 6-8 χιλιόμετρα πιο μέσα μεγάλες πεδιάδες απλώνονταν μπροστά στην είσοδο του, πλούσιες πηγές με άφθονο, νερό κοπάδια από ζώα που έβοσκαν το γρασίδι.

Φανταστείτε πώς σήμερα η είσοδος είναι 12,5 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και σε απόσταση 50 μέτρων.

Τότε το σπήλαιο δέσποζε σε μια μεγάλη πεδιάδα που έφτανε μέχρι τις Σπέτσες και την Σπετσοπουλα νησιά που τα πετρώματα τους μοιάζουν με της Αργολίδας σε αντίθεση με την Ύδρα και την Δοκό που μοιάζουν με τις Κυκλάδες.

Η είσοδος του σπηλαίου βλέπει δυτικά και αυτό είναι μια εξήγηση για την ηφαιστειακή στάχτη που βρέθηκε στα στρώματα εκείνης της περιόδου.Πιθανά προέρχεται από την έκρηξη του ηφαιστείου της Ισκια της Ν Ιταλίας.

Έτρωγαν ελάφια βίσονες αλεπούδες άγριους γάιδαρους λαγούς και είχαν εργαλεία από πυριτόλιθο και σχιστόλιθο.

Αν εμείς μετράμε με καμάρι την ιστορία μας στα τελευταία τρεις χιλιάδες χρόνια αφήστε το ρολόι του χρόνου να τρέξει γοργά πρός τα πισω μιας και τότε η εξέλιξη δεν ήταν όπως σήμερα.

Το κλίμα βελτιώνεται πλούσια δάση γεμίζουν τον τόπο και οι κυνηγοί Χομο Σαπιενς δεν είναι περιστασιακοί κάτοικοι της σπηλιάς αλλά όλο και περισσότερο μόνιμοι.

Το σπήλαιο φτάνει στην ακμή του στην Μέση Νεολιθική (κεραμική εποχή 5-4,5 χιλ χρόνια πΧ)  και την ύστερη νεολιθική που ακολουθεί για τα επόμενα 500 χρόνια .

Τότε ο οψιδιανός το πετρωμα που  υπάρχει μόνο στην Μήλο 80 μίλια μακρυά ( στις τοποθεσίες  «Νύχια«και Δεμενεγάκι ) φέρνει μια αληθινή επανάσταση.

Εξορίζει τα προηγούμενα εργαλεία από σχιστόλιθο και δίνει την δυνατότητα να φτιαχτούν πολύ καλύτερα .

Ειναι τότε που στην τροφή προστίθενται γιγάντια ψάρια (τόννοι δύο μέτρων και 200 κιλών) φακές που συλλέγονταν με δρεπάνι από πυριτόλιθο, θαλασσινά όστρακα και προς το τέλος αυτής της περιόδου διαπιστώθηκε καλλιέργεια της γης και οικόσιτα ζώα.

Οι άνθρωποι δεν είναι πια συλλέκτες και κυνηγοί μονο  αλλά και παραγωγοί.

Σίγουρα υπάρχει κάποιο εμπόριο( ο οψιδιανός το βεβαιώνει) αν και θεωρείται απίθανο οι κάτοικοι του σπηλαίου να πήγαιναν από την θάλασσα στην Μήλο παρ όλο που μην το ξεχνάτε η ξηρά ήταν πιο κοντά τότε.

Μια απόπειρα που έγινε να επιβεβαιωθεί η θαλάσσια επικοινωνία Ερμιονίδας –Μήλου ήταν στις 14/06/87 όταν τετραμελές πλήρωμα πήγε από την Ερμιόνη στην Μήλο με πλοιάριο από πεύκα που είχε κατάρτι και πανί.Πήραν οψιδιανό και γύρισαν στην Ερμιόνη.Τα αποτελεσματα αυτου του εγχειρηματος μελετωνται.

Στην ακμή του (4 χιλιάδες χρόνια πΧ) το σπήλαιο έφτασε τους 150 κατοίκους και ο οικισμός εξαπλώθηκε και έξω από την είσοδο .Εκεί που με το ανέβασμα της στάθμης είναι σήμερα η θάλασσα.

Έχουμε άριστης ποιότητας εργαλεία οψιδιανού αλλά δεν βρέθηκαν ξύλινα σκεύη (που σίγουρα υπήρχαν) γιατί μετά από χιλιάδες χρόνια το ξύλο χάνεται.

Όλα τα πήλινα θραύσματα ανήκουν στην εποχή εκείνη (Νεολιθική ) είναι εσωτερικά μαύρα και εξωτερικά καφέ δοχεία (κούπες) χωρίς βάσεις και χερούλια η κάποια διακοσμητικά με επίπεδα χείλη.Βρέθηκαν ακόμα γυναικεία ειδώλια (νεώτερης νεολιθικής εποχής) αγαλματίδια χάντρες κοσμήματα και κατεργασία θαλασσινών κοχυλιών.

Όλα τα ευρήματα είναι στο αρχαιολογικό μουσείο  Ναυπλίου .

http://www.culture.gr/h/1/gh151.jsp?obj_id=3462

Αλλά πιο σημαντική ανακάλυψη θεωρείται ο σκελετός .

Πρόκειται για τον αρχαιότερο πλήρη σκελετό στην Ελλάδα 10-8 χιλιάδες χρόνια παλιό.Είναι ένας άντρας 25 χρονών με ύψος 1,56 (οι γυναίκες είχαν ύψος 1,39) που δέχτηκε ισχυρό χτύπημα στο κεφάλι.Πάνω από τον νεκρό έχουν μπει  πέτρες αλλά δεν βρέθηκαν κοσμήματα η αφιερώματα.

Έχει τα πόδια λυγισμένα και τα χέρια στο στήθος  στην στάση του εμβρύου.Είναι θαμμένος με το κεφαλι νοτια και τα πόδια στον βοριά

Βρέθηκαν ακόμα σκελετοί δυο παιδιών με αντίστροφη θέση το κεφάλι στον βοριά.

Οι ανασκαφές έχουν γίνει μόνο στον μπροστινό χώρο του σπηλαίου σε επιφάνεια 700 τ μ.Το  υπόλοιπο είναι καταπλακωμένο από την οροφή και ίσως κρύβει μοναδικές πληροφορίες .Ίσως στο μέλλον οι άνθρωποι να μπορέσουμε να βγάλουμε τους πελώριους βράχους και να δούμε τι είναι από κάτω.Ίσως μπορούμε και σήμερα .

Τις ανασκαφές έχουν κάνει Τα πανεπιστήμια Ιντιάνα και Πενσυλβάνια την περίοδο 1967-1976 κατά τον κ Κυρου μέχρι το 1971) .Επικεφαλής ο καθηγητής Thomas Jacobsen επικεφαλής ομάδας τριάντα φοιτητών ανάμεσα τους η κ Vitelli αργότερα καθηγήτρια του πανεπιστημίου Ιντιάνα  και Curt Runnels αργότερα καθηγητής του πανεπιστημίου Stanford. O τελευταίος επέστρεψε  το1980-1982 με είκοσι φοιτητές και συνέχισε τις ανασκαφές.

Η κ Vitelli έδωσε διάλεξη στο Κρανίδι στις 4 Οκτώμβρη του 2000.

Από το πανεπιστήμιο Ιντιάνα είχαμε kai την αρχαιολόγο Αννα Στρουλια που έκανε λίγο αργότερα την διατριβή της  μένοντας στην Κοιλάδα σχετικά με την σημερινή σχέση των κατοίκων του χωριού με το σπήλαιο. 

Προσφατες δρασεις

Επί  δημαρχίας Καμιζή τo 2000 είχαν ξεκινήσει εργασίες επισκευής του παλιού σχολείου Κοιλάδας προκειμένου να γίνει Μουσείο που θα φιλοξενούσε ένα μέρος από τα ευρήματα του σπηλαίου.,Ακόμα έγινε μια μελέτη  του Δήμου για την αναδείξη του σπηλαίου  που είχε αποσταλεί στην περιφέρεια και την ειδική γραμ του Υπουργ Πολιτισμου  για να χρηματοδοτηθεί το έργο από την Ευρωπαϊκή Ένωση με  προϋπολογισμό 226 εκατομ δραχμές.

Είναι σημαντικό όπως επισημαίνει ο κ Γκατσος να μην καταρρεύσουν τα τοιχώματα των τάφρων της ανασκαφής γιατί τότε αυτό που έμεινε ανέγγιχτο για χιλιάδες χρόνια θα γίνει ένας σωρός χώμα.Μην ξεχνάμε πως έχει κοπεί μια φετα25  χιλιάδων χρόνων και δίπλα μπορεί να υπάρχουν ανεκτίμητες πληροφορίες.

Ο κ Κυρου υποστηρίζει πως σε μεγαλύτερο βάθος θα βρεθούν ίχνη Νεαντερτάλ.

Η απορία μου είναι γιατί οι επιστήμονες που άνοιξαν τις τάφρους δεν στερέωσαν με κάποιο τρόπο τα τοιχώματα.Παλιότερα υπήρχε συρματόπλεγμα τριγύρω τώρα ούτε καν αυτό.

Ας ελπισουμε πως η τοπική κοινωνία θα ευαισθητοποιηθει ξανά για να αρχίσουν οι εργασιες  σύντομα.Εκεινο που χρειάζεται ειναι να ενδιαφερθει το Πνευματικο κεντρο του Δημου Κρανιδίου και να πλαισιωθει απο οσους ενδιαφερονται με μια θεματικη ομαδα η αν δεν γινει αυτο να φτιαχδτει καποιο σωματειο κατοικων που σε βαθος χρόνου θα εργαστει για την αναδειξη αυτου του παγκοσμιου μνημείου της αρχαιολογίας.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: